Leven we in turbulente tijden?

In principe zijn alle tijden turbulent, sommige meer dan andere. Maar er zijn een aantal zaken die onze tijd aan de ene kant anders maken dan ooit en tegelijkertijd veel symptomen heeft van eerdere tijden.

Wat nu anders is, is dat we sinds het moment waarop de industriële groei beschaving ontstond (1850) de beschikking hebben over fossiele brandstof als energiebron. Alle beschavingen daarvoor moesten het doen met spier (dier of slaaf) en hout om de beschaving op te bouwen. Wat nu anders is, is dat er in de hele geschiedenis van de mensheid tot aan 1850 nooit meer dan 1 miljard mensen op aarde waren. Omstreeks 1950 waren dat er 2 miljard en nu (2026) zijn dat er c.a. 8.2 miljard. U en ik zijn een product van fossiele brandstof. Eigenlijk is op vrijwel alle parameters, die je langs een beschaving kunt leggen, onze beschavingsvorm sindsdien in eenzelfde tempo gegroeid en de snelheid van dat tempo neemt toe. En zo is dus ook het tempo waarmee meerdere crisis ontstaan en elkaar versterken, in lijn met dit groeitempo.

Beschavingsvormen maken altijd een proces door van groei en neergang. Dat is niet een probleem maar een natuurlijke eigenschap en heet ookwel de Senecacurve. De groei is hierbij altijd iets langzamer dan de neergang. De neergang wordt altijd veroorzaakt door een veelvoud aan crisis die met elkaar samenhangen in een complex web van onderlinge afhankelijkheid (policrisis). Echter, geen enkele beschavingsvorm voor ons maakte een groei mee van een vergelijkbare omvang als de onze. De machine loopt nu, net als in de beschavingen voor ons, vast. Het grote verschil is echter dat beschavingsvormen vroeger lokaal waren, die van ons is globaal.

Dit is in een notendop een verklaring voor het feit dat het aantal rapporten dat de mensheid waarschuwt toeneemt en de ernst in die rapporten ook toeneemt. Of het nu gaat om sociale ongelijkheid, autoritaire staten, gevaarlijke technologieën, ecologische overshoot (o.a. klimaatverandering), nucleaire dreiging, armoede, burgeroorlogen, internationale conflicten en economische onzekerheid, alles neemt in datzelfde groeitempo toe en verschijnt zo ook op onze beeldschermen.

Het is dus niet gek als we deze tijd als zeer turbulent ervaren. Het inzien van deze situatie, wat het met ons doet op collectief en individueel niveau en hoe we vervolgens zin proberen te geven aan dit tijdperk noemt men: de Metacrisis.

Emotionele weerbaarheid in de metacrisis.

Het vergt veel moed om bovenstaande situatie aan te kijken. We hebben van nature (om goede redenen) de neiging om dat niet te doen. En het is goed om daar compassie voor te hebben naar jezelf toe en naar anderen. Maar als je de situatie wél aankijkt hoe ga je daar dan mee om? Je kunt je natuurlijk voorbereiden met een noodpakket en allerlei andere ‘prep’ zaken, maar het is misschien juist wel belangrijker om emotioneel te ‘preppen’ zodat je emotioneel weerbaar wordt voor de situatie waar we inzitten en die in de toekomst op ons afkomt.

Gelukkig zijn er specialisten die zich hebben verdiept in hoe je dat kunt doen en wat daarbij komt kijken. Denk hierbij aan de volgende vragen: Wat is de metacrisis? Welke scenario’s zijn er voor de mensheid? Hoe gaat de mensheid emotioneel om met de metacrisis? Wat betekent dit voor mijn (klein) kinderen en hoe kan ik er voor ze zijn? Is er nog hoop? Hoe ga ik zelf om met verdriet, woede, angst en wanhoop? Hoe vind ik een gezonde balans in slecht nieuws en positieve energie? Hoe vindt ik zingeving in dit tijdperk en wat kan ik doen?

Met deze vragen gaan we aan de slag in de cursussen die je aantreft op deze website. Er is namelijk veel werk te verzetten. Of zoals Carolyn Baker het stelt:

“The more people commit to inner work and service in the world, the less terrified of our predicament they are likely to be.”

Carolyn Baker. Undaunted